Verbaas u niet, verwonder u slechts

Vandaag in het nieuws:

 Hengelsporters brengen zeeforel naar Groningse wateren

Geplaatst: 12:29 uur, zaterdag 14 december 2013

 

 

Hengelsportfederatie Groningen/Drenthe vist zaterdag naar zeeforellen in het Duitse Delmenhorst bij Bremen. De vangst moet zorgen voor nageslacht in ons gebied.
Sportvissers kun je midden in de nacht wakker maken voor een zeeforel maar in Groningen en Drenthe zijn ze niet meer te vinden. Daarom wil Hengelsportfederatie Groningen/Drenthe die vis weer terug in onze wateren.

Daarvoor moeten waterlopen van het Lauwersmeer tot in Drenthe worden aangepakt om de forel weer te laten zwemmen en paaien. Eerder lukte dat al in Denemarken en Duitsland.


En wat zegt de Uitvoeringsregeling visserij:

Gesloten tijd voor vissoorten (art. 5c Uitvoeringsregeling visserij)
Op grond van art. 2a, lid 2 van de Visserijwet 1963 in combinatie met art. 2 van het "Reglement minimummaten en gesloten tijden 1985" kan de minister van Economische Zaken voor bepaalde vissoorten een gesloten tijd vaststellen. Op grond van deze bevoegdheid heeft de minister in art. 5c van de "Uitvoeringsregeling visserij" voor een aantal vissoorten een gesloten tijd vastgesteld. Een gesloten tijd betekent dat je de betreffende vissoort in die periode niet in bezit mag hebben en dus in die periode direct in hetzelfde water moet terugzetten. Een gesloten tijd is er om de betreffende vissoort te beschermen en geldt daarom voor iedereen dus zowel voor sportvissers als beroepsvissers.
Let op: naast de gesloten tijden voor bepaalde vissoorten geldt er van 1 april tot aan de laatste zaterdag van mei (voor het IJsselmeer: tot en met 31 mei) voor de meeste wateren ook een gesloten tijd voor het gebruik van alle soorten kunstaas (met uitzondering van kunstvliegen kleiner dan 2,5 cm.), een dood visje, een stukje vis en slachtproducten (zie het volgende hoofdstukje). 
Voor de volgende vissoorten gelden de volgende wettelijke gesloten tijden:

• Snoek: van 1 maart tot aan de laatste zaterdag van mei (IJsselmeer: tot en met 31 mei)*.
• Barbeel, kopvoorn en winde van 1 april tot en met 31 mei.
• Snoekbaars en baars: van 1 april tot aan de laatste zaterdag van mei (IJsselmeer: tot en met 31 mei)*.
• Beekforel: van 1 oktober tot en met 31 maart.
• Elft, fint, kwabaal, meerval, serpeling, sneep, zeeforel, zalm, zeeprik en vlagzalm: het hele jaar.

Zeeforel

Salmo trutta trutta, Linnaeus, 1758*

Gesloten tijd van 1 januari t/m 31 december

Lengte afgebeelde vis: 60 cm.

V

Lengte tot circa: 140 cm.

---

Toelichting

Herkenning 1 Heeft een vetvin. 2 Tussen de achterkant van de vetvin en de zijlijn liggen, geteld in de richting van de aangegeven pijl, 14-17 rijen schubben (de schub op de zijlijn niet meegeteld). 3 De bovenkaak loopt door tot achter het oog. Op het lichaam komen zwarte, min of meer kruisvormige vlekjes voor. 4 Dit is de trekkende vorm van de forel. Kan worden verward met de zalm. Verspreiding Noord-Atlantische Oceaan, Noordzee en Oostzee. Langs de Nederlandse kust vrij algemeen. Wordt ook aangetroffen in het IJsselmeer en de rivieren, maar komt meer voor langs de Noordzeekust en de Wadden (zgn. ‘schotzalm’). Leefwijze Zeeforel trekt in juli tot november vanuit zee de rivieren op om zich in rivieren en beken boven grind- en stenige bodems voort te planten. Na één tot vijf jaar trekken de jonge forellen naar de kustwateren waar ze één tot vijf jaar verblijven. Voedsel Hoofdzakelijk insectenlarven, kreeftachtigen en vis.

Portret

In de pers vandaag: "Verloren portret Wilhelmina ontdekt".

http://www.nltimes.nl/wp-content/uploads/2013/12/Wilhelmina.jpg

Het is een portret dat Willem Hofker heeft geschilderd, in 1948 of later. De NOS meldt:

"Het Teylers Museum in Haarlem heeft een bijzonder schilderij van koningin Wilhelmina teruggevonden. Het gaat om een voorstudie van een portret door Willem Hofker.
Het origineel hing in het hoofdkantoor van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij in het Indische Batavia. Na de inval van de Japanners werd het in het openbaar verbrand.
Het bleek dat Hofker na de oorlog had besloten zijn oorspronkelijke tekening met krijt uit te werken, omdat het origineel verloren was gegaan."

Laat duidelijk zijn, ik vind het een mooi portret. Ik snap ook wel wat de NOS bedoeld. Maar is het niet zo dat het hier om een ander portret gaat? Hofker heeft zelf op het portret "1898-1948" geschilderd, dat maakt het voor mij een wezenlijk ander portret dan het schilderij dat in Batavia verbrand is. Het is een nieuwe uitwerking van de voorstudie die Hofker had gemaakt, op basis van de voorstudie zijn er dan lijkt mij verschillende momenten meerdere originelen gemaakt.

Nooit een vlinder geworden ...

Je kent ze, beeldbepalende panden. Soms zijn ze mooi, soms zijn ze lelijk, maar gemeen hebben ze dat ze een beeld bepalen en een emotie oproepen. Wie over de A7 langs Winschoten rijdt en even niet oplet en naar het noorden kijkt ziet een pand een beeld bepalen. Een goedkoop rood pand. Het trekt de aandacht door vorm en kleur: hoog en rood.

"Blauwe stad" staat er op het pand. In het binnendijkse gebied van wat nu het Oldambtmeer heet valt het pand op door zijn hoge voorgevel die de aandacht van de automobilisten op de A7 moet trekken. Mooi? Niet echt. Lelijk? Nou, ook niet echt. Opvallend? Zeker! Beeldbepalend? Helemaal!

Het gebouw staat in de omgeving bekend onder de naam "Rode Rups" Vanaf de A7 zie je dat niet zo, maar wanneer je er langs loopt begrijp je die naam.

Duidelijk toch? Het is gewoon een rode rups.

In de Rode Rups was het projectbureau Blauwe Stad gehuisvest tot het verhuisde naar het even verderop gelegen nieuwgebouwde Havenpaviljoen. De Rode Rups bleef na die verhuizing leeg staan, nieuwe bestemmingen werden niet bedacht of bleken niet haalbaar. En wat gebeurt er met panden die leeg staan en waar geen vooruitzichten op gebruik voor zijn: ze worden gesloopt. Beeldbepalend of niet, gesloopt wordt dus de Rode Rups. Morgen, vrijdag 13 december, gaat de Rups tegen de vlakte. Wat overblijft is een beeld van een gebouw dat nog geen tien jaar een beeld heeft mogen bepalen. Jammer.

Hunebedcentrum Borger: verplichte film

Jaren geleden was ik er al eens geweest, vandaag weer: het Hunebedcentrum in Borger. De vorige keer heette het nog Nationaal Hunebedden Informatiecentrum en was het anders gehuisvest. Kleinschalig (het is overigens nog steeds niet heel groot), vriendelijk en, ik bedoel dit niet verkeerd, amateuristisch. Het centrum is inmiddels professioneler geworden, anders, groter, beter gehuisvest. Mooier ook. Een groot terrein om het centrum, veel soorten stenen in een keientuin, goed geduid, bezigheden voor bezoekers, een steentijdhuis met een oertuin, niks mis mee.

http://www.hunebedcentrum.eu/tentoonstellingen/architectuur-van-van-eyck/

Keientuin

 Maar binnen werd het voor mij iets anders. De mevrouw bij de kassa was erg vriendelijk (museumjaarkaart geldig), een erg goede museumwinkel, een vriendelijk restaurant, alles is er. Het museumdeel heb ik alleen geen mening over, ik ben er namelijk niet in geweest. Wat blijkt: om het museum in te kunnen moet je door een filmzaal en dat mag alleen als er geen film draait. In mijn geval draaide er net een film en kon ik dus niet naar binnen: eerst wachten tot de film voorbij is. Dan kun je twee dingen doen: voor het rode afzettingslint blijven staan wachten tot je er in mag (zou nog bijna een kwartier duren) of eerst maar iets anders zien. De museumwinkel bijvoorbeeld. Of buiten, daar staat het grootste Drentse hunebed, D XXVII, alsof het naast het Centrum is gezet in plaats van dat het Centrum naast het hunebed is gezet.

Eerst even door de goed van boeken voorziene winkel, de kitschliefhebber komt er ook aan zijn trekken. De film blijkt na de winkel net weer begonnen, dus naar buiten, naar het hunebed. Groot, imposant, bezoekers die met het hunebed op de foto willen. Er op rondklauteren lijkt ook tamelijk gewoon, vandaag niet gezien, maar het vrijwel ontbreken van korstmossen bovenop de stenen doet dat toch vermoeden. De dragers van de dekstenen zijn deels ook helemaal, zelfs geen alg, het lijkt er op dat die stenen als opstapje worden gebruikt.

Na de winkel en het hunebed weer naar binnen om toch het museumdeel in te gaan. Jammer, de film draait net weer ... Ik vind dat toch erg onvriendelijk, je bezoekers verplichten tot wachttijden en tot het kijken naar een film. Voor mij kwam het er op neer dat ik het museumdeel niet heb gezien.

Dierk en Wülm: gouden dai

Een jaar of drie geleden heb ik een online cursus Seeltersk gevolgd. Het Seeltersk, Saterlands, is een Europese minderheidstaal die nog door een klein aantal mensen in het Saterland wordt gesproken. De taal komt voort uit het oude Oostfries. En wat doe je als je een taal hebt "geleerd"? Je gaat naar het land waar die taal wordt gesproken! In dit geval was dat geen echte wereldreis: Seelterlound ligt ongeveer een autouur naar het oosten, afhankelijk van de route zo'n 65 tot 80 kilometer vanuit Oude Pekela naar het oosten.

Grotere kaart weergeven

Wat ik hoopte werd bevestigd: de plaatsnaamborden zijn er, net zoals veelal in Westerlauwers Friesland, tweetalig.

Om het nog mooier te maken: in het gemeentewapen zit pontificaal Karel de Grote. Niet voor niks natuurlijk, Karel zou de Friezen als beloning voor het veroveren van Rome middels de Magnuskerren, het Karelsprivilege, de Friese Vrijheid hebben gegeven.

Dat privilege zou een vervalsing zijn. Dat is heel wel mogelijk, ik ga me zeker niet in die discussie mengen, wat ik dan als archivaris wel weer aardig vind is dat dat privilege later erkend en bevestigd werd door minstens drie Rooms-koningen en een keizer. Tresoar in Leeuwarden heeft in ieder geval een afschrift en een authentiek afschrift (volgens mij zit daar ergens een kronkel, in ieder geval een onduidelijkheid bij het authentieke afschrift) in huis van bevestigingen van het Karelsprivilege. In mijn simpele gedachtenwereld is daarmee de zwarte vervalsing netjes witgewassen en is wat niet was toch geworden. Gelukkig zijn er hele horden historici en juristen die zich veel verstandiger over het al dan niet bestaan en oorsprong van de Friese Vrijheid hebben uitgelaten.

Sinterklaas in vroeger tijden

Sinterklaas in ?

http://catholicism.about.com/od/thesaints/p/Saint_Nicholas.htm

Sinterklaas in 1683 volgens Jan Steen (je ziet hem niet maar hij is er wel):

Sinterklaas in 1766 in de Sint Nicolaas almanach:

 Sinterklaas in 1850 in Sint Nikolaas en zijn knecht van Jan Schenkman:

(Met dank aan I. die mij een krantenknipsel stuurde)

Stutenkerl

Gisteren ben ik bij de buren weer tegen een Stutenkerl aangelopen. 

Een Stutenkerl is een mannetje van gistdeeg ("stoet" is voor mij nog een normale naam voor "brood") dat de buren in de Adventstijd bakken (of al eerder, rond Sint Maarten). In Limburg schijnen ze ook voor te komen, maar dan onder andere namen: Buikman, Wekkeman, Weckman, Weggekèl, Stevensman, Piepespringer of Ziepesjprengert. Verdere verspreiding in Nederland ken ik niet, het Meertensinstituut helpt me ook niet verder. De universiteit van Augsburg helpt me wel aan meer verspreidingsgebied, met ook nog een mooi kaartje waarop je kunt zien hoe het mannetje in Duitsland her en der genoemd wordt:

Het peperkoekenmannetje kennen we natuurlijk wel in Nederland, al was het maar vanwege het Gouden Boekje "Het Koekemannetje".

Oorspronkelijk heet dat boekje dan wel The Gingerbread Man, maar het idee zal vast teruggaan op de Stutenkerl. De schrijfster van het boekje is Nancy Nolte, voor het gemak denk ik dan dat haar achternaam op een Duitse oorsprong duidt en dat zij is grootgeworden met de Stutenkerl.

Er lijkt ook een filmpje te zijn waar de Stutenkerl in figureert.

Recepten voor het zelf maken van een Stutenkerl zijn er genoeg te vinden, dus binnenkort zelf aan het bakken.

Wandelen langs de Ruiten Aa

Vanmiddag was het zoals altijd mooi weer, dus wandelen! Langs de Ruiten A dit keer, van Vlagtwedde via (de rand van) het Metbroekbos naar Vlagtwedde. Er is een wandelpad, een Ommetje, uitgezet, herkenbaar aan de voetstapjes:

Er zijn veel van dergelijke Ommetjes in Groningen. De lengte van de wandeling is over het algemeen zo'n 3-5 kilomter, meestal in een uurtje goed te doen.

Vandaag dus langs de Ruiten A. In het kader van de Ecologische Hoofdstructuur wordt dit beekje, dat ongeveer van Ter Apel naar Blijham loopt, weer aan het slingeren gebracht.

Helemaal vergeten dat er ooit geruilverkaveld en genormaliseerd is doen we niet: zomaar, in het landschap, ligt deze stuw.  De stuw heeft geen enkele functie meer, water houdt hij niet meer op peil, alleen de herinnering is in stand gebleven.

 

Je loopt dus door en langs twee natuurgebieden, het Dal van de Ruiten A en het Metbroekbos, beiden eigendom in beheer bij Natuurmonumenten.

Wat mij dan stoort: echt pal aan de randen van de natuurgebieden, net er buiten, tref je dit aan:

Twee ingegraven mollenklemmen. Het gaas achter de mollenklemmen is de grens van het natuurgebied.
En even verder:

een val voor bisamratten. Er is hier echt geen dijk te ondergraven ...

Voor wie ook wil wandelen in Westerwolde: zie Wandelen in Westerwolde.

Café Bulthuis, of: zak maar in de grond

Vandaag in het nieuws:

"De NAM heeft vrijdagmiddag een woning aan de Hoofdstraat in 't Zandt ontruimd, omdat er instortingsgevaar is bij een aardbeving.
Het huis, dat naast de kerk staat, is beter bekend als het voormalige Café Bulthuis. Het gebouw is uit voorzorg afgezet met hekken. Dit om te voorkomen dat er brokstukken op mensen vallen die bij de naastgelegen bushalte staan te wachten.

Het gezin dat er woonde, is geëvacueerd en verblijft inmiddels in een hotel in de buurt. Of het pand wordt gerestaureerd of moet worden gesloopt, is nog onduidelijk.

De NAM hield het gebouw al langer in de gaten, in het kader van van een onderzoek naar de effecten van aardbevingen op gebouwen."

Het gaat hier dus om Café Bulthuis, een rijksmonument.

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6e/%27t_Zandt_-_herberg-gemeentehuis.jpg

Naast het café staat de deels 13e eeuwse Mariakerk met vrijstaande toren, ook een rijksmonument.

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cd/%27t_Zandt_-_kerk_-_zijaanzicht.jpg

 

De aardbevingen in Groningen worden veroorzaakt door gaswinning. Het Staatstoezicht op de Mijnen adviseerde al bijna een jaar geleden, in januari 2013, om de aardgasproductie in Groningen zo snel en zo veel mogelijk terug te brengen:

7. De verwachtingswaarde voor de kans op een aardbeving met een grotere magnitude (M 3,9)
kan op termijn van enkele jaren met ongeveer een factor twee worden verlaagd door de
jaarlijkse productie uit het Groningen veld in een keer te verlagen met een factor twee ten
opzichte van de huidige productiesnelheid van ca. 50 miljard normal kubieke meter gas per
jaar, gevolgd door een geleidelijke verdere afname. Een significante verwachtingswaarde
voor de kans op een aardbeving met een grotere magnitude blijft ook dan bestaan.
8. Op basis van de de gevonden relatie tussen het jaarlijks aantal aardbevingen, de productie en
de productiesnelheid zou de productiesnelheid tot ca. 12 normal BCM/jaar verlaagd moeten
worden om het risico op aardbevingen te minimaliseren. Het is daarom mogelijk dat bij die
productiesnelheid na enkele jaren vrijwel geen aardbevingen met een magnitude 1.5 meer
zouden optreden in het Groningen veld.

Onze minister van Economische Zaken gaat niet over één nacht ijs, liever over een winter gasproductie: pas in 2014 wil deze minister een beslissing nemen over het terugbrengen van de gaswinning. Weer een jaar aardgasbaten gewonnen nietwaar? Laat ondertussen die Groningers maar rustig in de grond zakken ...

Augusta Treverorum: Kaiserthermen

Foto's opruimen en ordenen. Vandaag Trier, de Kaiserthermen. 4e eeuw na Christus, nooit in gebruik geweest als bad. Het bad aan de Viehmarkt is ouder, ook de Barbarathermen zijn ouder. Maar deze leveren de mooiste plaatjes op.