De boerderij van oom Harm in Klijndijk

Roelfien Boelen uit Onstwedde trouwde op 7 juni 1887 in Emmen met Albert van der Ploeg uit Vlagtwedde. Samen kregen ze twee zoons, Aike en Hendrik. Aike was mijn grootvader, Roelfien en Albert waren mijn overgrootouders. Het was geen lang huwelijk: Albert overleed al op 12 maart 1890, in De Maten bij Ter Apel, toen Drents,  sinds 1976 Gronings. Lang is Roelfien niet weduwe gebleven:op 8 juli 1892 trouwde ze opnieuw, met Folkert Draaijer. Roelfien en Folkert kregen samen vijf kinderen: Grietje, Dina, Derk, Hendrikje en Harm. Halfzussen en halfbroers van mijn opa, maar dat "half" heeft nooit ter zake gedaan. Ze waren gewoon ooms en tantes waar je regelmatig op bezoek ging en die je regelmatig tegenkwam als je bij opa en oma was.

Mijn overgrootouders overleden snel na elkaar in 1940 en 1941, hun jongste zoon, oom Harm, heeft het boerenbedrijf van hen voortgezet. Van oom Harm heb ik in het jaar van zijn overlijden een stapeltje kopieën van familiepapieren gekregen, waaronder de jaarcijfers van het boerenbedrijf van mijn overgrootouders over het boekjaar 1936-1937. Het gaat om een gemengd bedrijf in Klijndijk, tegen de Hondsrug aan tussen Emmen en Odoorn.

Oom Harm heeft ook over zijn eigen bedrijfsvoering papieren aan mij gegeven: de balans van zijn bedrijf per 1 mei 1942.

De inkomsten lijken gestegen, de inflatie ook, met ruim 40%. Stond een kip in 1937 voor 60 cent op de balans, in 1942 was dat een hele gulden. Kostgangers waren er ook minder: oom Harm is zelf geen kostganger meer, maar ook Dina, de zus van oom Harm, komt niet meer voor als kostganger, net zo min als Roelofje Zwiers. De enige kostganger die oom Harm en tante Annechien hadden was de knecht Albert Zwiers (een neef van opa en oom Harm). Overigens zie ik dat mijn opa Aike op 10 oktober 1941 nog een varken van oom Harm heeft gekocht voor de familieprijs van 25 gulden.

M'n voornaam

Mijn voornaam komt niet heel erg veel voor. 248 keer als eerste naam van een man in 2010, 70 keer als eerste naam van een vrouw. Daarnaast nog 100 respectievelijk 10 keer als volgnaam.. Het Meertens-instituut laat in de voornamenbank mooi zien hoe het met de spreiding door Nederland is, de verhouding man/vrouw (Aike is zowel een mannen- als een vrouwennaam), de spreiding door de tijd over de periode 1880-2011 van zowel 'Aike' als eerste naam dan wel als volgnaam.
Het blijkt dus dat mijn naam door de jaren heen zo ongeveer even populair blijft. Met pieken en dalen,dat wel, maar die pieken en dalen lijken gekoppeld te zijn aan generaties. Zoals ik vernoemd ben naar mijn opa lijkt dat veel meer het geval. De herkomst is ook in 2010 nog duidelijk te zien: de naam komt zeker percentagegewijs het meest voor in de gemeenten Bellingwedde, Vlagtwedde en Onstwedde (tegenwoordig heet Onstwedde Stadskanaal).

http://www.meertens.knaw.nl/nvb/verspreiding/relatief/man/eerstenaam/Aike#data

Wat je dan ook nog ziet is een klein verspreidingspiekje in zuid-Limburg, wat zich laat verklaren door de trek naar de mijnen in de jaren '20. De dragers van de naam hebben hun roots in Westerwolde. Even kijken in Genlias (ik zou misschien wiewaswie moeten gebruiken, maar ja ...) laat zien dat tussen 1925 en 1928 Aike van der Ploeg (opa) en Aike Hilvers voorkomen. Mijn opa en zijn voorgeslacht komen uit Westerwolde en aangrenzend Drenthe,  de naam Hilvers komt in 1947 voornamelijk voor in Drenthe volgens de Nederlandse Familienamenbank van het Meertens-instituut.

Ook Terschelling kent een Aike-piek. Voor zover ik weet geen familie, maar het is wel prettig om je naam pontificaal op haringkraam Aike van Aike te zien staan wanneer je met de boot aankomt.

http://www.flickr.com/photos/dondersteen/2542851942/

Oh ja, de voornamenbank geeft ook nog een verklaring voor mijn naam: Vooral Friese naam. Het is mogelijk dat deze naam als verkorting van Adrianus ontstaan is, maar vooral in Friesland en Groningen is een afleiding van namen met de Germaanse stam agi- (zie eg- en vergelijk Age) of van namen met Adel- (zie adel- en vergelijk Ade) het meest waarschijnlijk. In de 17e eeuw werd de naam verlatijnst tot Aienius of Aikenius

En vandaag 10 juli 2015 komt Rienk in de jachthaven bij de Prinsentuin in Leeuwarden een boot tegen:

Foto: Rienk Jonker