Posts tonen met het label Nationaal Archief. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Nationaal Archief. Alle posts tonen

vrijdag 10 mei 2013

Verdragen en archieven, archieven en verdragen

Ahdname of Akte van Capitulatie, 1612

Als je een overeenkomst aangaat moet je altijd iets regelen voor de stukken die uit die overeenkomst voortkomen. Nederland is de laatste  bijna twee eeuwen wat verdragen aangegaan, ik heb daarom via overheid.nl in verdragen gezocht op het woord 'archief'. Verschillende dingen kom je dan tegen (en ik ben bepaald niet uitputtend):


Aanvullend Protocol bij de Herziene Rijnvaartakte ondertekend te Mannheim op 17 oktober 1868, Straatsburg, 25-10-1972:
  • Artikel VI
    • Dit Aanvullend Protocol, opgesteld in een enkel exemplaar in de Duitse, de Franse en de Nederlandse taal, wordt bewaard in het archief  van de Centrale Commissie; in geval van verschil is de Franse tekst doorslaggevend.
    • Een door de Secretaris-Generaal voor eensluidend gewaarmerkt afschrift wordt toegezonden aan iedere Verdragsluitende Staat.
We hebben sinds in ieder geval 1868 een Centrale Commissie voor de Rijnvaart, ingesteld bij de Herziene Rijnvaartakte die is gesloten te Mannheim op 17 oktober 1868. In die Rijnvaartakte wordt verder niet gesproken over het archief van de Centrale Commissie, er lijkt ook geen regeling voor te zijn. Nou vraag ik me af of ik als belanghebbende recht- en bewijszoekende en historisch geïnteresseerde burger / ingezeten van één van de verdragspartijen rechtstreeks bij de Centrale Commissie inzage in dat archief dan wel via WOB of iets anders informatie kan krijgen. Wordt er eigenlijk uit dit archief vernietigd, zijn de verdragspartijen daar dan mee akkoord?


Overeenkomst betreffende de wederzijdse geheimhouding van uitvindingen die voor de verdediging van belang zijn en waarvoor octrooiaanvragen zijn ingediend, Parijs, 21-09-1960

  • Artikel VII
  • GEDAAN te Parijs de 21ste september 1960, in de Engelse en de Franse taal, zijnde beide teksten gelijkelijk authentiek, in één exemplaar, dat zal worden nedergelegd in het archief van de Regering van de Verenigde Staten van Amerika, die hiervan een gewaarmerkt afschrift aan de andere ondertekenende regeringen zal doen toekomen.

      • 1)
        [Red: In de Franse tekst ontbreken de woorden „en collectief”.]
      • 2)
        [Red: In de Engelse tekst ontbreken de woorden „en elkander hulp te verlenen”.]
Hier hebben we geen organisatie opgericht, het gaat om een verdrag tussen een aantal lidstaten van de NAVO. Eigenlijk alle lidstaten behalve IJsland, dat deed niet mee. De Verenigde Staten bewaren dit verdrag als depositaris, een korte zoekactie in het NARA levert dit verdrag niet op (maar misschien zou een iets gedegener zoeken wel dit verdrag opleveren)

Protocol inzake de voorrechten en immuniteiten van de Europese Organisatie voor astronomisch onderzoek op het zuidelijk halfrond, Parijs, 12-07-1974

Artikel 3

Het archief van de Organisatie en in het algemeen alle documenten die haar toebehoren of die zij onder zich heeft zijn onschendbaar, waar zij zich ook bevinden.

Het archief is dus onschendbaar, maar wat wordt daar precies mee bedoeld? En waar kan ik dat archief inzien, of kan dat niet omdat het onschendbaar is? En wat is er verder voor geregeld, wordt er uit vernietigd, zijn de lidstaten daar dan mee akkoord?

Notawisseling bevattende een verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk [...] Noorwegen bij Europol te 's-Gravenhage gedetacheerd worden, 's-Gravenhage, 24-01-2002

1. Begripsomschrijvingen
e.  ``archief  van de verbindingsofficier", alle dossiers, correspondentie, documenten, manuscripten, computer- en mediagegevens, foto's, films, video- en geluidsopnamen die toebehoren aan of in het bezit zijn van de verbindingsofficier, alsmede enig ander soortgelijk materiaal dat naar het unanieme oordeel van de zendstaat en de Regering deel uitmaakt van het archief  van de verbindingsofficier.

Dus: alles is archief als we vinden dat het archief is. Het zal Noors archief zijn.


Verdrag voor de vreedzame beslechting van internationale geschillen, 's-Gravenhage, 18-10-1907


GEDAAN te ’s-Gravenhage op 18 oktober 1907, in een enkel exemplaar dat nedergelegd zal blijven in het archief van de Regering van Nederland en waarvan voor eensluidend gewaarmerkte afschriften langs diplomatieke weg aan de verdragsluitende mogendheden worden overhandigd.

Een dergelijke constructie was er ook voor het eerder genoemde octrooiverdrag tussen de NATO-lidstaten, alleen hier is Nederland het depot. Wat ik me nou afvraag: valt dit verdrag dan onder de Nederlandse Archiefwet, moet het verdrag worden overgebracht? Ik denk het eigenlijk niet, Nederland bewaart het verdrag namens alle partijen, het verdrag is van alle partijen en het is dan wat merkwaardig om het dan onder de Nederlandse Archiefwet te laten vallen. Dat zou dan inhouden dat wanneer Nederland depositaris is van een verdrag (en Nederland is dat voor zo'n honderd verdragen) en in dat verdrag is verder niets anders bepaald Nederland het originele verdrag bijvoorbeeld zou kunnen vervangen door een reproductie of, in het uiterste geval, zou kunnen vernietigen. Lijkt me toch niet de bedoeling. Maar ik zie ondertussen wel dat het Nationaal Archief heel veel ratificaties van dit verdrag in huis heeft. Nou kan het gaan om de ratificaties die Nederland als verdragspartij ter kennisneming heeft gekregen van mede-verdragspartijen, maar het zou ook kunnen gaan om ratificaties die Nederland heeft gekregen als depositaris. De inventaris is daar niet duidelijke over. Dan vraag ik me dus af of die ratificaties wel terecht onder Archiefwet-regime in het Nationaal Archief zijn beland (er staat tenminste voor zover ik dat kon zien niet op Gahetna vermeld dat deze stukken níet onder de Archiefwet vallen). 

vrijdag 29 maart 2013

De Olle Witte als hoogtemerk


Aan de Torenstraat in Winschoten staat een toren. Die toren is daar ongeveer in de 13e eeuw neergezet, in de 20e eeuw is er een lantaren opgezet. In de volksmond wordt het geval de Olle Witte genoemd, alleen is het witte deel de lantaren en dus niet zo old. In Stad staat trouwens de Olle Grieze, iets hoger en zo'n twee eeuwen jonger. De Olle Witte is de losstaande kerktoren bij de 23 meter verderop staande Marktpleinkerk.

uit de beeldbank van de RCE
Deze foto is van 2007, de toren is dan al een jaar of 70 gepimpt met een nieuwe lantaren. Daarvoor zag de toren er iets anders uit.

via Wikimedia ook uit de beeldbank van de RCE


Ietwat bescheidener en duidelijk geen Olle Witte, maar wel een olle. Ik vind zelf de gepimpte versie wat minder, maar dat zal niet iedere Sodommer met me eens zijn. Wat mij is opgevallen: er zitten hoogtemerken in.  Rijkswaterstaat heeft verkenmerken in de toren gezet, drie stuks maar liefst. Het oudste is een 19e eeuws hoofdmerk. Zo'n hoofdmerk werd door Rijkswaterstaat in 1893 beschreven als: "Het hoofdmerk bestaat uit een bronzen bout, beschermd door eene daarvoor geplaatste bronzen plaat. De bout, vierkant van doorsnede 20 x 20 m.M. en 90 of 150 m.M. lang, is tot op eene diepte van ongeveer 50 m.M. uitgeboord (de meesten flauw conisch), terwijl de middellijn van het dus gevormde boutgat 5,5 m.M. bedraagt.
De plaat is rechthoekig, 200 m.M. lang bij 120 m.M. hoog; op het voorvlak voorzien van een groef lang 130 m.M., breed 5 m.M., in het midden met een ronde opening van 13 m.M middellijn".

Hoofdmerk in de Olle Witte, met 406 mm daaronder en 398 mm daarboven nog twee pijpbouten

De beschermplaat wat dichter bij

Beschrijving van de vindplaats van het hoofdmerk in de Olle Witte
 
Zo'n verkenmerk is bestemd voor het doen van hoogtemetingen, de hoogte ten opzichte van het N.A.P., het Normaal Amsterdams Peil. Volgens een meting van 1893 blijkt het hoofdmerk een hoogte van 5, 398 meter ten opzichte van het N.A.P. te hebben. Het merk zat ongeveer 2,30 boven het trottoir. Die meting van 1893 was niet zo nauwkeurig klaarblijkelijk, want zo te zien zit datzelfde merk in 1934 op 5,358 meter boven N.A.P. en in 1955 op 5,357 meter boven N.A.P.

Hoogte in 1934 en 1955

Rijkswaterstaat heeft op een bepaald moment een nieuw merk geplaatst. Gewoon een koperen bout, zonder afdekplaat en zonder begeleidende pijpbouten. Wanneer die bout geplaatst is weet ik (nog) niet, maar hij zit er, in dezelfde gevel van de toren maar aan de andere kant en een stuk hoger. Wanneer ik wat tijd heb en er plaats voor mij is op de studiezaal van het Nationaal Archief zal ik uitzoeken hoe hoog deze nieuwere bout zit.

Daar zit hij, de nieuwere bout

Nog weer later is er weer een nieuwe bout geplaatst, veel lager dan beide voorgangers. Deze nieuwste bout zit helemaal onderaan de toren, tegen het trottoir aan en verstopt achter een bankje.

De nieuwste bout, verstopt en wel
Van Rijkswaterstaat heb ik na wat steggelen (de WOB-inzichten van Rijkswaterstaat waren wat merkwaardig) de volgende informatie over dit nieuwste merk gekregen (inmiddels stelt RWS de actuele merken in open data beschikbaar) :

013A0086 265,52 574,14 W3,268 2008
TOREN HK TORENSTRAAT

Wat er staat is: kaartblad 13A (nummering van de topografische dienst), coördinaten 265,52 - 574,14 op een hoogte van 3,268 meter boven N.A.P en voor het laatst nagemeten in 2008 (in 2018 worden Groningen en Fryslân gecontroleerd). Het merk zit in de toren van de Hervormde Kerk aan de Torenstraat.


Dergelijke merken, in soorten en maten, zitten her en der in heel Nederland. Rijkswaterstaat is verantwoordelijk voor het onderhoud. Op de website van RWS is verdere informatie over het NAP te vinden.

De archiefstukken heb ik gevonden in het Nationaal Archief, Den Haag, Meetkundige Dienst en Voorgangers: Afdeling NAP, nummer toegang 2.16.73 (en het inventarisnummer ben ik als goed archivaris  even kwijt). Vergeet overigens niet ook naar de NAP-kaarten van de Meetkundige Dienst te kijken.